ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ୱାର୍ମିଂ ବା ବିଶ୍ୱ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଭାରତ ଭଳି ବଡ଼ ଅର୍ଥନୀତି ଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟର ଆଶଙ୍କା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର୍ ଏନଭାଇରନମେଣ୍ଟ୍ ଆଣ୍ଡ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ (IIED)ର ଏକ ନୂଆ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ୱାର୍ମିଂ କାରଣରୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ତଥା ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପକ ହ୍ରାସ ଘଟିବ।
ଭାରତର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସ୍କୋର୍
ଏହି ସଦ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ‘ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସୂଚକାଙ୍କ’ (Food Security Index)ରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି ବେଶ୍ ଚିନ୍ତାଜନକ ରହିଛି।
* ବେସଲାଇନ୍ ସ୍କୋର: ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ସ୍କୋର ୬.୭୪ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ବେସଲାଇନ୍ ସ୍କୋର ମାତ୍ର ୫.୩୧ ରହିଛି। ଏହା ବ୍ରାଜିଲ (୬.୭୨), ମେକ୍ସିକୋ (୬.୩୬) ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ (୫.୮୭) ଠାରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ ଅଟେ।
* ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ: ବିଶ୍ୱର ତାପମାତ୍ରା ୧.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ (1.5°C) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭାରତର ସ୍କୋର ୪.୯୬ କୁ ଖସିବ ଏବଂ ୨ ଡିଗ୍ରୀ (2°C) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଏହା ଆହୁରି ଖରାପ ହୋଇ ୪.୫୨ କୁ ହ୍ରାସ ପାଇବ।
୪ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଆକଳନ
୧୬୨ଟି ଦେଶକୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ରିପୋର୍ଟ ମୁଖ୍ୟତଃ ୪ଟି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ:
୧. ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଦ୍ୟର ଉପଲବ୍ଧତା।
୨. ପରିବାର ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟର ସୁଲଭତା ବା କ୍ରୟ କ୍ଷମତା।
୩. ପୁଷ୍ଟିକର ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଶରୀରରେ ଏହାର ଉପଯୋଗ।
୪. ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ କିମ୍ବା ସହନଶୀଳତା।
ବଢ଼ିବ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅସମାନତା ଏବଂ ଭୋକିଲା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା
* ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଥିତି: ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ନିମ୍ନ ଆୟକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଗମ୍ଭୀର ‘ଖାଦ୍ୟ ଅସ୍ଥିରତା’ର ଶିକାର ହେବେ। ୨ ଡିଗ୍ରୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ବିଶେଷକରି ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିତି ଅଧିକ ସଙ୍ଗିନ ହେବ।
* ବିପଦରେ କୋଟି କୋଟି ଲୋକ: ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୪.୫୬ ବିଲିୟନ ଲୋକ (ପ୍ରାୟ ୫୯%) ହାରାହାରି ସ୍କୋରଠାରୁ ତଳେ ଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ୨ ଡିଗ୍ରୀ ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ ଆହୁରି ୨୯୧ ନିୟୁତ (291 million) ଲୋକ ଏହି ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହେବେ।
* ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍କୋର: ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ ୯.୨୬ ସ୍କୋର ସହ ଶୀର୍ଷରେ ଥିବା ବେଳେ ତା’ପଛକୁ ଡେନମାର୍କ, ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ, ଆୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ବେଲଜିୟମ୍ ରହିଛନ୍ତି। ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍କୋର ତାଲିକାରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ (୩.୩୧), ମାଡାଗାସ୍କାର (୩.୧୫), ହାଇତି (୨.୫୭), କଙ୍ଗୋ ଏବଂ ସୋମାଲିଆ ଭଳି ଦେଶ ରହିଛନ୍ତି।
ଧନୀ ଦେଶ ବି ବାଦ୍ ପଡ଼ିବେନି
IIED ର ଜଳବାୟୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ରିତୁ ଭରଦ୍ୱାଜ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସବୁଠୁ କମ୍ ଯୋଗଦାନ ଥିବା ଗରିବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିବେ। ତେବେ ଧନୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ବର୍ତ୍ତିବେ ନାହିଁ।”
ଆମେରିକା, ବ୍ରିଟେନ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଭଳି ବଡ଼ ଅର୍ଥନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। କାରଣ ବିଶ୍ୱର ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍ ଏକାଠି ଜଡ଼ିତ, ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ତାର ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି (GDP) ଖାଦ୍ୟ କ୍ରୟ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନିତ ଆକସ୍ମିକ ସଙ୍କଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।
