ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ଆଲୋଚନାରେ ଭାରତର ରେଡ ଲାଇନ ଅଛି। ଚାଷୀ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ପାଦକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କୌଣସି ସାଲିସ କରିବେ ନାହିଁ ଭାରତ ସରକାର। ଏନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କରେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା (ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଳ୍କ, ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମାମଲାରେ ୱାଶିଂଟନର ହସ୍ତକ୍ଷେପ) ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ 50 ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବା ପରେ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହୋଇଛି। ଠିକ୍ ଏହି ସମୟରେ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିଶ୍ୱ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଶୈଳୀ ପାରମ୍ପରିକ ଆମେରିକୀୟ ବୈଦେଶିକ ନୀତିଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଦେଖିନାହୁଁ ଯିଏ ଏତେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବାଣିଜ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ଭାରତର ନିଜସ୍ୱ ରେଡ୍ ଲାଇନ୍ ଅଛି ଏବଂ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ଏକ ସରକାର ଭାବରେ, ଆମେ ଚାଷୀ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ପାଦକଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ଆମେ ଏଥିରେ ସାଲିସ୍ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ। ଭାରତ ତା’ର କୃଷି ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଖୋଲିବାକୁ ମନା କରିବାରୁ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଅଟକି ଯାଇଥିଲା।
ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନର ବାରମ୍ବାର ଅଭିଯୋଗର ଜବାବରେ ଯେ ଭାରତ ଶସ୍ତା ରୁଷୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣୁଛି ଏବଂ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଅନ୍ୟତ୍ର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟରେ ବିଶୋଧିତ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରି ଲାଭ ପାଉଛି। ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି, “ଏହା ହାସ୍ୟକର କଥା ଯେ ନିଜକୁ ବ୍ୟବସାୟ-ସମର୍ଥକ ବୋଲି କହୁଥିବା ଆମେରିକା ପ୍ରଶାସନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବାର ଅଭିଯୋଗ କରୁଛି। ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ଭାରତରୁ ତେଲ କିମ୍ବା ବିଶୋଧିତ ଉତ୍ପାଦ କିଣିବାରେ ସମସ୍ୟା ଅଛି, ତେବେ କିଣନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ପସନ୍ଦ ନୁହେଁ, ତେବେ କିଣନ୍ତୁ ନାହିଁ।”
ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କରେ ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣିବା ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏକ ତୈଳ ସମସ୍ୟା ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ସମାନ ଯୁକ୍ତି ସର୍ବବୃହତ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଚୀନ୍ ପାଇଁ କିମ୍ବା ସର୍ବବୃହତ ଏଲଏନଜି ଆମଦାନୀକାରୀ ଇୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇ ଦେଉଛୁ କିମ୍ବା ପୁଟିନଙ୍କ ତହବିଲରେ ଟଙ୍କା ଲଗାଉଛୁ, ତେବେ ରୁଷ-ଇୟୁ ବାଣିଜ୍ୟ ଭାରତ-ରୁଷ ବାଣିଜ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ବଡ଼। ତେବେ କ’ଣ ୟୁରୋପ ପୁଟିନଙ୍କ ତହବିଲରେ ଟଙ୍କା ଲଗାଉନାହିଁ?
ଜୟଶଙ୍କର ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରୁଷରୁ ଭାରତର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ। ଏହା ଆମର ଅଧିକାର। ମୋ ବୃତ୍ତିରେ ଆମେ ଏହାକୁ ରଣନୈତିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା କହୁଛୁ। ଆମେ ତେଲ କିଣୁଛୁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୈଳ ବଜାର ସ୍ଥିର ରହିବ।
ଜୟଶଙ୍କର ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ-ପାକ୍ ବିବାଦ ଉପରେ ୱାଶିଂଟନର ମତ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କରେ ତୃତୀୟ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ତୃତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଆମ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଜଡିତ, ଯାହା ମଧ୍ୟସ୍ଥତାର। 1970 ଦଶକରୁ, ଅର୍ଥାତ୍ 50 ବର୍ଷ ଧରି, ଏହି ଦେଶରେ ଏକ ଜାତୀୟ ସହମତି ରହିଛି ଯେ ଆମେ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ଗ୍ରହଣ କରୁନାହୁଁ।” ମୁନିରଙ୍କ ନାମ ନ ନେଇ ସେ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଛି ଯେ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ପାକିସ୍ତାନର ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ସୁଯୋଗର ସୁଯୋଗ ନେବା ଆମେରିକାର ନୀତି।
