କାଠମାଣ୍ଡୁ: କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବାର ମାତ୍ର କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ ଶାହଙ୍କ ସରକାର ବିରୋଧରେ ତୀବ୍ର ଜନଆକ୍ରୋଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଛାତ୍ର ସଂସଦ ବାତିଲ, ଭାରତରୁ ଆସୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ସୀମା ଶୁଳ୍କ (Customs Duty) ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାନ ଗୁରୁଙ୍ଗଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବିକୁ ନେଇ ସାରା ଦେଶରେ ବିକ୍ଷୋଭ ତେଜିବାରେ ଲାଗିଛି।
- ଛାତ୍ର ସଂସଦ ଉପରେ କଟକଣା: ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରି ସ୍କୁଲ ଏବଂ କଲେଜ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି।
- ସୀମା ଶୁଳ୍କ ବିବାଦ: ଭାରତରୁ ଆସୁଥିବା ୧୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଟିକସ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ନେଇ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅସନ୍ତୋଷ।
- ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି: ଆର୍ଥିକ ଅନିୟମିତତା (Financial Irregularities) ଅଭିଯୋଗରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇଥିବା ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାନ ଗୁରୁଙ୍ଗଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି।
ସୀମା ଶୁଳ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ବଢୁଛି ଅସନ୍ତୋଷ
ନେପାଳ ସରକାର ନିକଟରେ ଭାରତରୁ ଆସୁଥିବା ୧୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସୀମା ଶୁଳ୍କ (Customs Duty) ଲଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ନେଇ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଦୈନନ୍ଦିନ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଭାରତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଏହା ଅଯଥା ଆର୍ଥିକ ବୋଝ (Financial Burden) ପକାଉଛି ବୋଲି ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ଛାତ୍ର ସଂସଦ ବାତିଲକୁ ନେଇ ଯୁବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକ୍ରୋଶ
ରାଜନୈତିକ ଦଳ ସହ ଜଡିତ ଛାତ୍ର ସଂସଦ ଗୁଡିକୁ ବାତିଲ ବା ଅଣଦେଖା କରିବା ସରକାରଙ୍କ ଆଉ ଏକ ବିବାଦୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଲଟିଛି। ଆଲୋଚନା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସରକାର ଦମନକାରୀ ନୀତି (Repressive Approach) ଆପଣାଉଥିବା ଛାତ୍ର ନେତାମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସ୍କୁଲ ୟୁନିଫର୍ମ ପିନ୍ଧି ହାତରେ ପ୍ଲାକାର୍ଡ ଧରି ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଉଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପାଇଁ ବଢୁଛି ଚାପ
ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାନ ଗୁରୁଙ୍ଗଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗ। ତାଙ୍କ ନାମରେ ଆୟ ବହିର୍ଭୂତ ସମ୍ପତ୍ତି (Disproportionate Assets) ଏବଂ ସନ୍ଦେହଜନକ ବ୍ୟବସାୟିକ କାରବାର ଭଳି ସାଂଘାତିକ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ନୈତିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏବଂ ନାଗରିକ ସମାଜ (Civil Society) ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
ଚାପରେ ବାଲେନ ଶାହ ସରକାର
ବିକ୍ଷୋଭର ମାତ୍ରା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢୁଥିବାରୁ ବାଲେନ ଶାହ ସରକାର ଏବେ ବହୁମୁଖୀ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଆହ୍ୱାନ (Political Challenge) ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଉଭୟ ରାଜରାସ୍ତା ଏବଂ ନେପାଳର ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସ୍ୱର ତୀବ୍ର ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
