ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାପ କାମୁଡ଼ା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ। ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତିବର୍ଷ 5.5 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ସର୍ପ ଦଂଶନରେ ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି। ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ସାପ ବିଷ ଏତେ ବିଷାକ୍ତ ଯେ ଏହାକୁ ପାଣି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାର ବିଷାକ୍ତତା ହେତୁ, ଏହାକୁ ଔଷଧରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ସାପ କାମୁଡ଼ାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଗୁଜରାଟରେ ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ ଔଷଧ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ କାମ ଚାଲିଛି। ଧରମପୁରରେ ସରକାରୀ ସମର୍ଥିତ ସାପ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏଥିରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଭାରତୀୟ କୋବ୍ରା, କମନ୍ କ୍ରେଟ୍, ରସେଲ୍ସ ଭାଇପର ଏବଂ ସ-ସ୍କେଲଡ୍ ଭାଇପରରୁ ଉଚ୍ଚମାନର ବିଷ ପାଇଁ ଇ-ନିଲାମରେ ଆଶାଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସାପ ବିଷ କିପରି ବାହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଔଷଧ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଆମେ ସବୁଠାରୁ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଷର ମୂଲ୍ୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା।
ସର୍ପ ବିଷ କିପରି ବାହାର କରାଯାଏ? ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯତ୍ନର ସହିତ ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଏକ ଦଳ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ। ଏହାକୁ ସାପ କ୍ଷୀର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ସାପର ମୁହଁ ଖୋଲାଯାଏ ଏବଂ ଏକ ଟ୍ୟୁବ୍ କିମ୍ବା ସିସିରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯାଏ।
ସାପ ବିଷରୁ ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ କିପରି ତିଆରି ହୁଏ?
ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ ତିଆରି କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବହୁତ ଜଟିଳ। ବିଷ ବାହାର କରିବା ପରେ, ଏହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାପ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ ତିଆରି କରାଯାଏ କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାପର ବିଷରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ। ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବହୁତ ସମୟ ଏବଂ ଟଙ୍କା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଆଣ୍ଟିଭେନମ୍ ତିଆରି କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସାପ କାମୁଡ଼ା ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ରୋକିବା।
VIDEO | Gujarat is set to develop its own region-specific antivenom to reduce snakebite deaths, with the Dharampur-based Snake Research Institute playing a pivotal role in venom extraction and research.
Backed by the Gujarat government, the institute received… pic.twitter.com/BywHZIdOFm
— Press Trust of India (@PTI_News) February 22, 2026
ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବିଷାକ୍ତ ସାପ
ଭାରତୀୟ କୋବ୍ରା, ରସେଲ୍ସ ଭାଇପର ଏବଂ କିଙ୍ଗ କୋବ୍ରାର ବିଷକୁ ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଶୁଦ୍ଧ କୋବ୍ରା ବିଷର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ୪ରୁ ୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା। କିଙ୍ଗ କୋବ୍ରା ବିଷର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ୧୦ ହଜାର ଡଲାରରୁ ଅଧିକ। କିଙ୍ଗ କୋବ୍ରା ବିଷରେ “ଜୋହାନିନ୍” ନାମକ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଥାଏ, ଯାହା ଗୁରୁତର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସବୁଠାରୁ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ମଧ୍ୟରେ ଡେଜର୍ଟ ଡେଥ୍ ଆଡର୍ (ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ ବିଷର ମୂଲ୍ୟ ୩ ହଜାର ଡଲାର), ବ୍ରାଉନ୍ ସାପ ( ୪ ହଜାର ଡଲାର ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ) ଏବଂ କୋରାଲ୍ ସାପ (୪ ହଜାର ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ) ରହିଛି।
