ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୦୩/୦୩: ଇସ୍ରାଏଲ, ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଘମାଘୋଟ ସଂଘର୍ଷ । ଏବେ ଏହା ଆଉ ଏହି ତିନୋଟି ଦେଶରେ ସୀମିତ ହୋଇନାହିଁ । ଏବେ ଏହା ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପି ସାରିଲାଣି । ୟୁରୋପରୁ ତେଜିଲାଣି ଯୁଦ୍ଧର ସ୍ୱର । ଋଷ ଓ ଚୀନ୍ ବି ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍ଗକ ବିବୃତ୍ତି । ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ସରିବନି । ଲଢେଇ ଚାଲିବ ଲମ୍ୱା, ପାଖାପାଖି ମାସେ ଧରି ଚାଲିବ ଯୁଦ୍ଧ ।
ସେହିପରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଯେତେ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହିବ । ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ସେତେ ଅଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତ ଓ ଏହାର ଶିଳ୍ପ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି ।
ସରକାର ଓ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ସହିତ ଜଡିତ ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ ସପ୍ତାହ ଧରି ବନ୍ଦ ରହେ, ତେବେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନିକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିବ । ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଭଳି ଚାହିଦା-ପରିଚାଳନା ପଦକ୍ଷେପ ଲାଗୁ କରିବା ସମେତ ଅନେକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ବିକଳ୍ପ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି।
ଇସ୍ରାଏଲ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଆଉ ଏହି ତିନୋଟି ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏହା ସମଗ୍ର ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଛି। ୟୁରୋପରୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱର ଆସିଛି। ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଯେତେ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହିବ, ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ସେତେ ଅଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ।
In view of ongoing geopolitical developments in the Middle East, the Minister of Petroleum & Natural Gas reviewed the supply situation for crude oil, LPG, and other petroleum products with senior officials from the Ministry and PSUs.
We are continuously monitoring the evolving… pic.twitter.com/N4tZHktXSM
— Ministry of Petroleum and Natural Gas #MoPNG (@PetroleumMin) March 2, 2026
ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତ ଏବଂ ଏହାର ଶିଳ୍ପ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।ସରକାର ଏବଂ ତୈଳ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ସହିତ ପରିଚିତ ଲୋକେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଅନେକ ଆପାତକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ବିଚାର କରୁଛି । ଯଦି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତାୟାତ ସପ୍ତାହ ଧରି ବନ୍ଦ ରହେ, ତେବେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନିକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିବ । ଆହୁରି ବି ଋଷ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଛାଇବନି ଭାରତ । ଦରକାର ପଡିଲେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରେ ଭାରତ ।
ସେପଟେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଯାହା ଯୋଗାଣ ନେଇ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ସୋମବାର, ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ₹୫୦୪ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ସର୍ବକାଳୀନ ସର୍ବାଧିକ ₹୬,୫୯୬ରେ ପହଞ୍ଚିଛି।ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରବେଶପଥ, ହର୍ମୁଜ୍ରେ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଣ ନେଇ ବଢିଛି ଚିନ୍ତା । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଭାରତ ତାର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛି ।
ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଓ APGର ଏକ ଅଂଶ ପ୍ରତିଦିନ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୁଏ । ଏହି ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଅଧିକାଂଶ ଇରାକ, ସାଉଦି ଆରବ, UAE ଏବଂ କୁୱେତରୁ ଆସୁଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ଚିନ୍ତା ବଢାଇ ଦେଇଛି । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଋଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରି ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବଜାୟ ରଖିପାରିବ। ଯଦି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଏହା ଆମର ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ।
ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବନା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛନ୍ତି । ଋଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ପୁରୀ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଏକ ବୈଠକରେ ପରିସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି । ସରକାର ବିକଳ୍ପ ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛନ୍ତି । ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ପସନ୍ଦ କରିପାରେ ।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ଆମେରିକା ସହିତ ଚୁକ୍ତି ପରେ, ଭାରତର ତୈଳ ଆମଦାନୀରେ ରୁଷର ଅଂଶ ମେ ୨୦୨୨ ପରେ ୨୦% ତଳକୁ ଖସିଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୭୪ ଦିନର ରଣନୈତିକ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବନି । କିନ୍ତୁ ଯଦି ଉତ୍ତେଜନା ଲମ୍ୱା ସମୟ ଚାଲେ, ତେବେ ରଣନୈତିକ ଭଣ୍ଡାର ଚାପରେ ପଡ଼ିପାରେ । ତେଣୁ, ସରକାର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଓ ଯୋଗାଣ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ କିଛି ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରନ୍ତି।
ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ଜାରି ରହିବ:ପ୍ରକୃତରେ, ଭାରତ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରୁ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ ଓ ଆମେରିକାରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି । ଏହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି ଋଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀକୁ ଉପରେ । ଋଷରୁ ଆମଦାନୀ ବି ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ସେହିପରି, ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ, ୨.୦୩ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ୧.୬୬ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ, ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ଦେଇ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ସହିତ, ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଇରାନ କୁୱେତ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବର ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ କମ୍ପାନୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ସାଉଦି ଆରବର ଆରାମକୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ରହିଛି। ଏହା ରିଫାଇନାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ଏହି ସମୟରେ, ଇରାନ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୧.୬ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ ତେଲ ରପ୍ତାନି କରେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଚୀନକୁ ଯାଏ। ଯଦି ଏହି ଇରାନୀ ରପ୍ତାନି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଚୀନ୍ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ ଉତ୍ସ ଖୋଜିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଯାହା ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ।ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ଦେଶରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣେଭାରତ ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଆମଦାନୀ କରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଆମଦାନୀ ବିଲ୍ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବ।
ଏହି ସମୟରେ, OPEC+, ଆଠଟି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଗ୍ରୁପ୍, ଏପ୍ରିଲରେ ପ୍ରତିଦିନ ୨୦୬,୦୦୦ ବ୍ୟାରେଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ନ ହେଲେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ଦେଶରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣୁଛି। ତେବେ ୨୦୨୨ ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତ କେବଳ ୨୭ଟି ଦେଶରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କିଣୁଥିଲା।
